Κάθε φορά που κυκλοφορεί ένα μεγάλο παιχνίδι έχουμε επεισόδια. ΟΚ, σχεδόν κάθε φορά. Αλλά αυτήν τη φορά, με την κυκλοφορία του Dragon Age: The Veilguard, είδαμε αρκετά.
Δυστυχώς, σε τέτοιες περιπτώσεις επικρατεί μια παράνοια. Αρκετός κόσμος σταματά να εξετάζει τις πληροφορίες που λαμβάνει και δέχεται ως πραγματικές μόνον εκείνες που επιβεβαιώνουν όσα ήδη πίστευε. Αυτό συμβαίνει και με το Dragon Age: The Veilguard.
Είναι σύνηθες αυτό το φαινόμενο: η αλλοίωση, η αγνόηση της πραγματικότητας, ώστε να τη φέρουμε στα μέτρα μας και να επιβεβαιώσουμε όσα πιστεύουμε.
Πολλά τα παραδείγματα των τελευταίων ημερών.
Πώς ξεκίνησε ο χαμός με το Dragon Age: The Veilguard
Το θέμα ξεκίνησε όταν βγήκαν στη δημοσιότητα τα reviews του Dragon Age: The Veilguard.
Η βαθμολογία του νέου Dragon Age στο metacritic
Αμέσως, κάποια κανάλια ανέφεραν ότι δεν πήραν κωδικό για να καλύψουν το παιχνίδι με κριτική.
Στη συνέχεια, άρχισε να ακούγεται πως η EA έδωσε λιγότερους κωδικούς απ’ όσους συνηθίζεται, ότι απέφυγε ορισμένα Μέσα επίτηδες, επειδή περίμενε πως θα έβαζαν χαμηλό βαθμό στο παιχνίδι.
Ακούστηκε ότι η EA δεν έδωσε κωδικούς σε Μέσα που είχαν μιλήσει σε previews αρνητικά για το παιχνίδι.
Και στη συνέχεια, φυσικά, αρχίσαμε να ακούμε για «woke προπαγάνδα», όπως συνήθως.
Από εκείνο το σημείο ήταν που βουτήξαμε στην παράνοια, την παραπληροφόρηση και την πραγματική προπαγάνδα.
Οι αντιδράσεις για το νέο Dragon Age
Τι έγινε, λοιπόν. Κάποιοι δεν πήραν κωδικό για review, πράγματι, και το γνωστοποίησαν δημόσια, κάνοντας τις δικές τους εκτιμήσεις σχετικά με τον λόγο που συνέβη αυτό. Αυτοί καλά έκαναν.
Είδαμε ανθρώπους από gaming media να γράφουν αλλόκοτους ισχυρισμούς, σύμφωνα με τους οποίους κρύβεται κάτι σκοτεινό πίσω από τις επιλογές της εταιρείας. Οι άνθρωποι που διαμορφώνουν απόψεις μέσω των ΜΜΕ θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικοί, σαφώς, και να προσπαθούν να είναι ψύχραιμοι, να μιλούν υπεύθυνα. Μπορεί να υπάρχουν αρκετοί λόγοι για να μην πάρεις κωδικό (στην Ελλάδα, μάλιστα, αρκετά sites ήξεραν πως θα πάρουν όταν κυκλοφορήσει το παιχνίδι, όπως και έγινε, όπως γίνεται συνήθως).
Συνεπώς, δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να συμπεράνουμε ότι τα sites αυτά ΔΕΝ θα πάρουν κωδικό. Μπορούμε, για την ώρα, να υποθέσουμε πως δεν πήραν πριν από την κυκλοφορία του παιχνιδιού. Έχουμε δει αρκετές διαφορετικές προσεγγίσεις από εταιρείες γύρω από τη διανομή των review codes, άρα όλα αυτά δεν εκπλήσσουν και τόσο, ούτε είναι πρωτοφανή.
Όμως, αρκούσαν μερικές αναρτήσεις στα social media για να προκαλέσουν αντιδράσεις και να συμπαρασύρουν τις απόψεις αρκετών ανθρώπων.
«Damage Control», «φίμωση», «λογοκρισία»
Οι εταιρείες μπορούν να αποφασίσουν σε ποιους θα δώσουν κωδικούς και πότε, ενώ οι επιλογές αυτές δεν βασίζονται αποκλειστικά στη βαθμολογία που περιμένουν -υπάρχουν πολλοί ακόμη λόγοι για τους οποίους ένα Μέσο θα μπορούσε να αποκλειστεί (ή, έστω, αν μην είναι στο πρώτο κύμα διανομής κωδικών). Σε κάθε περίπτωση, μιλάμε για εταιρείες που διαφημίζουν το προϊόν τους. Και δεν μιλάμε για περίπτωση «φίμωσης», αφού υπάρχουν αρκετά reviews σε αριθμό (έχουμε δει μεγάλες κυκλοφορίες με λιγότερα, στην κυκλοφορία τους), ενώ υπάρχουν και αρκετές αρνητικές κριτικές.
Επίσης, μπορεί η εταιρεία να ήθελε, πράγματι, να αποφύγει συγκεκριμένου τύπου κριτική: μπορεί να απέρριψε κριτικούς που έγραφαν για «woke προπαγάνδα» ή κάτι παρόμοιο. Μην το ξεχνάτε: αυτό δεν είναι λογοκρισία (οι λέξεις έχουν σημασία, οι έννοιες έχουν ορισμούς, δεν είναι ΟΛΑ λογοκρισία). Ούτε damage control είναι, καθώς για να περιορίσεις τη ζημιά, πρέπει πρώτα να υπάρξει η ζημιά, η οποία δεν φαίνεται, για την ώρα (δεν φαίνεται πως θα πάει άσχημα σε πωλήσεις, στις κριτικές έχει πάει καλά).
Όπως και να ‘χει, κάποιοι δεν πήραν κωδικό, πριν από την κυκλοφορία του παιχνιδιού, ενώ περίμεναν να είχαν πάρει (δεν μπορούμε να γνωρίζουμε γιατί δεν πήραν, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εάν η εκτίμησή τους πως θα έπαιρναν ήταν σωστή). Δεν γνωρίζουμε πόσοι είναι αυτοί που δεν πήραν κωδικό ενώ πίστευαν πως θα έπαιρναν, ενώ αρκετά μεγάλα sites έχουν δημοσιεύσει ήδη τα reviews τους και η συνολική εικόνα είναι αυτή ενός αξιόλογου παιχνιδιού, που διχάζει σε κάποια σημεία του.
Δεν έχουμε κανέναν τρόπο, για την ώρα, να γνωρίζουμε κάτι παραπάνω. Και, όταν δεν γνωρίζουμε, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιμένουμε μέχρι να μάθουμε κάτι, πριν σχολιάσουμε με σιγουριά.
Ο παραλογισμός για το Dragon Age: The Veilguard
Δεν συμφωνούν όλοι, όμως. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν ήδη εικόνες και αναρτήσεις που έρχονται από συγκεκριμένες μεριές, για λόγους προπαγάνδας μάλλον, και τις οποίες αρκετοί χρήστες (και συντάκτες σε Μέσα, δυστυχώς) δημοσιεύουν άκριτα.
Μια ιδέα που κυκλοφορεί είναι πως η EA ήξερε τι βαθμό θα βάλουν τα sites και διάλεξε σε ποια θα δώσει κωδικό. Αυτό δεν ισχύει. Η EA δεν ήξερε τι βαθμό θα βάλουν, δεν μπορεί να γνώριζε, καθώς ένα preview είναι πολύ πιο χαλαρό, όσον αφορά την κριτική, σε σχέση με ένα πλήρες review, αλλά και επειδή δεν υπόσχεται κανείς ότι θα είναι το ίδιο άτομο που θα γράψει τα δύο κείμενα. Θα μπορούσε να κάνει εκτιμήσεις, αλλά όχι να γνωρίζει στα σίγουρα.
Εδώ πάμε, φυσικά, σε θεωρίες συνωμοσίας: η EA πλήρωσε τους reviewers για να βάλουν καλό βαθμό (άρα, μάλλον, έδωσε κωδικό σε όποιους δέχτηκαν αυτήν τη συμφωνία; Έδωσε και σε μερικούς ακόμη, για ξεκάρφωμα;). Αυτό δεν ισχύει, σίγουρα. Η EA δεν πλήρωσε reviewers για να βάλουν καλούς βαθμούς στο παιχνίδι της. Καμία εταιρεία δεν το κάνει αυτό.
Στη συνέχεια, πήγαμε σε ακόμα πιο παράξενα μονοπάτια.
Τελικά, τι στο καλό είναι «woke»;
Μάθαμε ότι το νέο Dragon Age είναι «woke» και, με αυτόν τον τρόπο, ατιμάζει το παρελθόν της σειράς. Μάθαμε ότι τα προηγούμενα Dragon Age δεν ήταν «woke» -επίσης, ακούσαμε ότι ούτε το Baldur’s Gate 3 είναι.
Κατά κάποιον τρόπο, αυτά τα σχόλια είναι σωστά, παρόλο που τα Dragon Age είχαν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για να χαρακτηριστούν «woke».
Είναι πλέον εντελώς ξεκάθαρο ότι η λέξη «woke» είναι πασπαρτού: είναι μια λέξη που χρησιμοποιείται για να περιγράψει εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα, είναι μια εύπλαστη λέξη που αλλάζει νόημα ανάλογα με τις προτιμήσεις των ατόμων που τη χρησιμοποιούν, κινείται σύμφωνα με ό,τι βολεύει. Μπορεί σήμερα να ακούσεις κόσμο να κράζει ένα παιχνίδι και να το χαρακτηρίζει «woke», αλλά, αργότερα, να το χρησιμοποιεί ως παράδειγμα παιχνιδιού που δεν είναι «woke».
Πληρωμένα reviews, ξεκάθαρα fake review guidelines
Μετά, μάθαμε πως η EA έδωσε στους reviewers οδηγίες για τις κριτικές τους και… αυτές οι οδηγίες «διέρρευσαν», πάντα από λογαριασμούς με ορισμένες ατζέντες, πιθανώς με προσωπικό όφελος.
Οι… οδηγίες
Οι οδηγίες είναι μια αδιανόητη μπαρούφα και αμφισβητώ τις προθέσεις οποιουδήποτε τις αναπαρήγαγε ως πραγματικές ή, έστω, ως μια πιθανή πραγματικότητα. Πρόκειται για ένα κείμενο με guidelines που δεν μοιάζουν ούτε σε ένα σημείο αληθινά και, βέβαια, το άτομο που υποτίθεται πως τις έλαβε τις έχει ήδη διαψεύσει («παραπληροφόρηση όπως αυτή είναι επιζήμια για την κοινότητα του gaming» έγραψε, μεταξύ άλλων -και συμφωνώ).
Misinformation like this is damaging to the gaming community.
This post is unbelievably false and is not the NDA I signed with EA. Not even remotely close. The creator of this post even stated they are inclined to believe it is untrue.
This is the last time I will be speaking… https://t.co/2RK1EAZCMV
— MrMattyPlays (@G27Status) October 30, 2024
Επιπλέον, ακούσαμε σχολιασμό από άτομα που δηλώνουν πως δεν έχουν παίξει το παιχνίδι, αλλά εκφράζουν ξεκάθαρα την άποψή τους για αυτό.
Το φιάσκο με το «return to form»
Είδαμε αρκετούς να επισημαίνουν πως μερικά reviews χρησιμοποίησαν τη φράση «return to form» και ότι αυτή η ομοιότητα δείχνει πως τα reviews ήταν κατευθυνόμενα (μάλιστα, στις προαναφερθείσες ψεύτικες «οδηγίες» διαβάσαμε ότι ο reviewer πρέπει να χρησιμοποιήσει την εν λόγω φράση). Άλλη μια μπαρούφα.
Η εικόνα που κυκλοφορεί ευρέως
Καταλαβαίνω γιατί ο κόσμος πέφτει θύμα αυτών των πρακτικών: κάποιος ξεκινά αυτές τις φήμες, εσκεμμένα και για συγκεκριμένους λόγους, και στη συνέχεια άτομα που έχουν ήδη σχηματίσει άποψη, συχνά προκατειλημμένα, ψάχνουν για επιβεβαίωση. Και ψάχνουν τόσο πολύ για επιβεβαίωση, ώστε ενστερνίζονται άκριτα ό,τι ταιριάζει με τις απόψεις τους.
Η φράση «return to form» είναι απλώς μια κλισέ, εύκολη και εύχρηστη φράση, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από πολύ κόσμο, καθώς πράγματι ταιριάζει στην προκειμένη περίπτωση και χαρακτηρίζει το παιχνίδι, αν ο reviewer θεωρεί πως το νέο Dragon Age δείχνει μια τάση επιστροφής στο ένδοξο παρελθόν της σειράς.
Συχνά, όταν γράφουμε review, προσπαθούμε να ξεφύγουμε από κλισέ, αλλά δεν τα καταφέρνουμε πάντα. Υπάρχουν, επίσης, άπειροι συντάκτες που θα αξιοποιήσουν κάθε μέθοδο που μπορεί να τους βοηθήσει, όπως τα κλισέ. Σε κάθε περίπτωση, η χρήση μιας φράσης από μερικούς συντάκτες δεν αποτελεί απόδειξη, ούτε καν ένδειξη, ότι υπήρξαν συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Άλλωστε, αν ψάξεις συγκεκριμένες φράσεις-κλισέ, θα τις βρεις σε πολλά review, για πολλά παιχνίδια, όταν ταιριάζουν με το περιεχόμενο (το return to form έχει γραφτεί σε αρκετά reviews για το campaign του Call of Duty: Black Ops 6, ας πούμε).
Επιθέσεις με βάση την εμφάνιση υπαλλήλων
Μετά, κυκλοφορεί μια εικόνα (δεν θα την αναπαραγάγω) που δείχνει δύο άτομα, με μπλε μαλλιά, και γράφει πως «ορίστε, αυτούς πήρε η BioWare για να γράψουν το σενάριο», προφανώς για να μειώσει την ποιότητά του, με βάση μόνο τα εξωτερικά χαρακτηριστικά δύο ανθρώπων.
Φυσικά, πάλι, αυτή η εικόνα αναπαράγεται εντελώς άκριτα, από άτομα που είτε δεν γνωρίζουν είτε δεν ενδιαφέρονται να μάθουν τι απεικονίζει -και, πάλι, η αναπαραγωγή ξεκινά από συγκεκριμένους κύκλους. Ακόμα κι αν τα δύο πρόσωπα με τα μπλε μαλλιά δεν εργάζονταν στην BioWare, η εικόνα θα συνέχιζε να διαδίδεται, χωρίς αμφιβολία (το ένα άτομο εργάζεται στην εταιρεία εδώ και πολλά χρόνια και έχει δουλέψει στα Mass Effect, μεταξύ άλλων).
Υπάρχουν κι άλλα: κάποιος, λέει, πήρε κωδικό για να παίξει το παιχνίδι, απλώς επειδή δήλωσε στην εταιρεία πως είναι non-binary άτομο. Δεν μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε αυτό και το γεγονός ότι το έγραψε στα social media δεν είναι αρκετό για να ξέρουμε εάν αυτό πράγματι συνέβη ακριβώς έτσι.
Το context έχει σημασία
Κυκλοφορούν και κάποιες σκηνές από το παιχνίδι, εντελώς εκτός πλαισίου, με σκοπό να αποδείξουν ότι το writing είναι κακό. Τυχαίες σκηνές από μια ιστορία που διαρκεί δεκάδες ώρες δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αυτόν τον τρόπο και η μόνη περίπτωση που έχουν αξία είναι όταν απευθύνονται σε άτομα που βρίσκουν εξ ορισμού μη αποδεκτή τη χρήση pronouns ή τη συμπερίληψη διάφορων ομάδων ανθρώπων. Παράλληλα, δυσκολεύομαι να κατανοήσω γιατί φαίνεται τόσο παράξενο ένα RPG που περιλαμβάνει ζητήματα που βρίσκουμε στον πραγματικό κόσμο, ακόμα κι αν πρόκειται για μεσαιωνικό setting. Ή αντιδράσεις για ένα RPG με πολύχρωμους χαρακτήρες, με χαβαλέ ή ανάλαφρες νότες (μα καλά, πώς παίζετε D&D εσείς;). Δεν είναι κάτι που βλέπουμε πρώτη φορά, αλλά συνήθως προκύπτουν αντιδράσεις όταν αφορά τέτοιου τύπου ζητήματα.
Τι μπορούμε να ξέρουμε για το Dragon Age: The Veilguard, πριν την κυκλοφορία του
Τελικά, λίγα πράγματα μπορούμε να πούμε με σιγουριά.
Δεν έχουμε άποψη για το παιχνίδι, όσο δεν το έχουμε παίξει. Δεν γνωρίζουμε γιατί κάποια sites δεν πήραν κωδικούς και δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να μάθουμε. Γνωρίζουμε πως οι οδηγίες που κυκλοφορούν είναι ψεύτικες. Γνωρίζουμε πως δεν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για κάποια εκστρατεία κατεύθυνσης των reviews. Δεν γνωρίζουμε αν η EA πράγματι προσπάθησε να ελέγξει τη διαδικασία, για να δοθεί πιο ευνοϊκή εικόνα για το παιχνίδι της στην κυκλοφορία του. Δεν γνωρίζουμε αν το έκανε, ούτε αν δεν το έκανε.
Γνωρίζουμε ότι οι αναρτήσεις στα social media και τα σχόλια στο Reddit δεν είναι σοβαρές πηγές πληροφοριών.
Γνωρίζαμε απ’ την αρχή ότι το Dragon Age: The Veilguard θα διχάσει. Ένα παιχνίδι τέτοιου μεγέθους, μια νέα προσθήκη σε ένα διάσημο franchise μετά από τόσα χρόνια και μετά από απανωτές αποτυχίες, ένα παιχνίδι με δύσκολη ανάπτυξη, μια τέτοια περίπτωση δεν θα μπορούσε να μην προκαλέσει αρνητικά σχόλια. Ωστόσο, χαιρόμαστε που η BioWare επιστρέφει στο Dragon Age και ευχόμαστε τα καλύτερα για το μέλλον της εταιρείας (και του Mass Effect).
Εγώ θα παρακαλέσω για λίγη ψυχραιμία. Μια βαθιά ανάσα κάθε φορά που διαβάζουμε κάτι παράξενο, λίγη εξέταση όσων βλέπουμε σε αναρτήσεις και φόρουμ, ακόμα κι αν αυτά επιβεβαιώνουν τις απόψεις μας. Και, τέλος πάντων, σήμερα ξεκινώ το Dragon Age: The Veilguard. Και ελπίζω να μην με απογοητεύσει.
